Wat kun jij doen voor je kind?

bij complexe scheiding of (valse beschuldiging van) ouderverstoting

  • Help je kind zich weerbaar te maken
  • Vertrouw op je kind
  • Zorg goed voor jezelf
  • Vergroot je veerkracht

Help je kind zich weerbaar te maken

Om te beginnen, pak je ouderrol en begrens wat het kind wel of niet aangaat. Een destructieve ouder zal zijn/haar kind belasten met alle ‘ins’ en ‘outs’ tussen jullie en het kind zelfs als ‘sparring partner’ gebruiken. Jij kunt voor je kind ruimte creëren om kind te zijn. Als het zich laat beïnvloeden door de andere ouder over jullie strijd en jou ter verantwoording roept, neem dan op een liefdevolle en duidelijke manier stelling door te benoemen dat dit iets is tussen jullie en dat je kind zich daarover geen zorgen hoeft te maken.

Je kind kan de neiging hebben jou te beschermen en zich daarom niet of moeilijk uiten over wat het meemaakt of bezighoudt. Het mag ervaren dat het de vrijheid heeft te kunnen praten. Leer je eigen reactie uit te stellen. Je kunt later je vriend(in) of wie dan ook bellen om te uiten wat het met jou heeft gedaan.

Als je kind met verhalen komt over het gedrag van de destructieve ouder, dan kun je bevestigen dat die ouder inderdaad ook die kant heeft. Niets meer en niets minder, geen kwaadspreken, wel je kind hiermee het gevoel geven dat het op zijn/haar waarneming kan vertrouwen en dat je het serieus neemt.

Afhankelijk van de leeftijd van het kind kan psycho-educatie helpen. Hiermee wordt aan het kind uit- gelegd waarom de destructieve ouder zich op die manier gedraagt, dat het bij zijn/haar ziektebeeld hoort en wat dit gedrag met het kind kan doen. Vraag daarbij regelmatig of het kind dit herkent. En laat het kind vooral zelf dingen benoemen, en vraag wat het daar zelf van vindt. Het kind krijgt daarmee het gevoel te worden gehoord én het wordt ont-schuldigd.

Vaak is erkennen dat een situatie lastig is, al genoeg, zonder te willen fixen.

Vertrouw op je kind

Dit kan een lastige zijn. Om te vertrouwen op je kind en het proces waar het in zit, zul jij bij jezelf naar binnen moeten gaan om te onderzoeken wat jij daarvoor nodig hebt.

Wat zit jou hierbij in de weg? Het kan zijn dat je je kind wilt beschermen tegen pijn en onveilige situaties, of dat je het pijnlijk vindt om te zien hoe zwaar je kind het heeft, dat je je zorgen maakt over zijn/haar ontwikkeling. Je kunt je afgewezen voelen door je kind. Maar het kan ook zijn dat je je schuldig voelt tegenover je kind, dat je je bang voelt om je kind kwijt te raken of voorgoed kwijt te zijn. Je eigen triggers kunnen in de weg zitten. Te zien hoe je kind wordt behandeld of hoe het zich gedraagt als gevolg van, kan een grote impact op jouw gedachten, gevoelens en lijf hebben.

Belangrijk: wees nieuwsgierig hoe je kind ermee omgaat! Zo leer je het coping mechanisme van je kind kennen en herkennen.

Het is voor kinderen een leerproces hoe met een destructieve ouder/persoon om te gaan. Ze zijn in staat om te ontdekken hoe een gezond persoon op hen reageert, en hoe een destructief persoon reageert. En ze ontdekken gaandeweg zelf een manier hoe daarmee om te gaan. Als ze bij jou komen met een probleem kun je door de vraag “Wat denk je zelf dat kan helpen?” het kind helpen het antwoord in zichzelf te vinden. Bijvoorbeeld door juist niet tegen de destructieve ouder in te gaan om agressie te voorkomen. Dit kan een trigger voor de gezonde ouder zijn als je wilt dat je kind zich niet laat onderdrukken (net als jij werd onderdrukt), maar je weet zelf ook dat niets tegen deze terreur is opgewassen, dus het is alleen maar slim van je kind om zichzelf op deze manier te (willen) beschermen. Leer/stimuleer je kind zijn/haar strijd te kiezen.

Hoe kun je uiteindelijk meer loslaten en vertrouwen? Wat heb je daarvoor nodig?

Zorg goed voor jezelf en vergroot je veerkracht

Als je in een complexe scheiding zit, te maken hebt met ouderverstoting of ten onrechte hiervan wordt beschuldigd, bevind je je in een zenuwslopende energievretende situatie, die helaas vaak jarenlang duurt. Naast de zaken die bij een ‘gewone’ scheiding komen kijken als huisvesting, financiën, procedure bij de rechtbank, afspraken maken met elkaar over de kinderen, kan hier zoveel meer spelen: de ‘coercive control’ (leugens, verwijten, beschuldigingen, manipulatie, gaslighting, vernederingen, machtsspelletjes) gaat door over de rug van en via de kinderen, in de rechtbank en via hertraumatiserende mediation- en hulpverleningstrajecten als Jeugdzorg en Jeugdbescherming. Ook kun je te maken hebben met stalking, diefstal, vernieling en bedreiging. Aan je eigen herstel werken kom je simpelweg (nog) niet toe. Het is meer, hoe leer je hiermee omgaan? Of hoe leer je je staande houden?

Je zit in een overlevingsmodus en hoopt rust te kunnen vinden door dingen te regelen en fixen, je op je kinderen te focussen. Daarbij vergeet je makkelijk voor jezelf te zorgen, terwijl dat juist zo belangrijk is. Door momentjes in te bouwen om even uit je hoofd te gaan creëer je rust, waardoor je er beter voor je kinderen kunt zijn en misschien anders naar dingen kunt kijken, inzichten krijgt. Daarnaast vergroot je hiermee je veerkracht, en dat heb je hard nodig om overeind te blijven!

Is dit herkenbaar voor je? En wil je graag tools die jou (en je kind) hierbij helpen? Neem gerust contact met mij op voor meer info of een vrijblijvend gesprek. https://ilsehealing.nl/

Aandacht voor narcisme in de recent herziene richtlijn KOPP/KOV!

Jeugdprofessionals werken met richtlijnen, zoals de richtlijn KOPP/KOV (voor Kinderen van Ouders met Psychische en/of Verslavingsproblemen). Het NJi (Nederlands Jeugd Instituut) herziet elke 5 jaar in opdracht van het Trimbos Instituut de verschillende richtlijnen, in samenwerking met een “flexibele schil”, bestaande uit diverse professionals en ervaringsdeskundigen. Als ervaringsdeskundige coach i.o. heb ik deel mogen uitmaken van deze “flexibele schil” en zo meegewerkt aan de herziening van deze richtlijn.

Enkele belangrijke aandachtspunten uit de richtlijn m.b.t. de problematiek rond narcisme zet ik hieronder.

“ Met name bij een ouder met een cluster B-persoonlijkheidsstoornis (in het bijzonder een borderline, narcistische of antisociale persoonlijkheidsstoornis) is er een verhoogde kans op huiselijk geweld en kindermishandeling.“

“Mogelijk zouden systeeminterventies met de beide ouders erbij niet goed werken indien er bij één van de ouders sprake is van psychopathie.“

“Ook zijn er ouders die door beperkt of gebrekkig zelfinzicht ervan overtuigd zijn dat zij en hun kind geen probleem hebben en geen hulp nodig hebben. Zulke gevoelens c.q. gedrag belemmeren ouders mogelijk om open te staan voor hulp of ondersteuning bij de opvoeding.”

“Het kan bijvoorbeeld gaan om een ouder die de eigen problematiek en de gevolgen hiervan voor de jeugdige niet onderkent (waarbij de partner deze problematiek soms wel, maar soms ook niet onderkent). Het kan ook gaan om ouders die elkaar diskwalificeren in geval van een (v) (echt)scheiding, …”

“In situaties waarin (één van) de ouder(s) hulp voor de jeugdige of voor zichzelf weigert/weigeren, is het van belang toch te proberen een optimale situatie voor de jeugdige te creëren.”

“Bij een vermoeden van (ongediagnosticeerde) psychische problemen of verslavingsproblemen bij één van de ouders dient een diagnostisch onderzoek plaats te vinden. Verder dient er een professional bij dit gezin betrokken te worden die weet hoe met (de ouder met) deze psychische problemen of verslavingsproblemen dient te worden omgegaan en wat voor impact deze kan hebben op de jeugdige. Psycho-educatie bij de jeugdige is hierbij essentieel…”

“Het is van belang zorgvuldig om te gaan met wat de jeugdige in vertrouwen heeft verteld en van te voren samen met de jeugdige af te spreken wat wél kan worden teruggegeven aan ouders en wat niet.”

Verder in deze richtlijn ook aandacht voor complexe scheiding en conflicten tussen ouders.

Richtlijn Kinderen van Ouders met Psychische Problemen (KOPP) – Richtlijnen jeugdhulp en jeugdbescherming

Meer over de toevoeging van narcisme in de herziene richtlijn KOPP/KOV vind je ook in Richtlijn-KOPP_KOV-Verantwoording-herziening-2020.pdf (richtlijnenjeugdhulp.nl), zie ook de downloads .