Nu weet ze dat ze het los mag laten

Ken je dat? Een cliënt die aan de ene kant onzeker overkomt omdat hij regelmatig zegt dat hij het toch niet kan. En op andere momenten benoemt hoe geweldig iedereen hem wel niet vindt. Hij lijkt erg gemotiveerd, maar je krijgt al snel een onderbuikgevoel dat je misschien weg rationaliseert.

Een ‘bijzondere’ cliënt

Afgelopen week was ik in gesprek met een re-integratie-coach. De ‘bijzondere’ cliënt waar zij over vertelde, liet zich heel negatief uit over alle behandelaars die hij ooit heeft gehad. In het begin van het traject toonde hij zich erg gemotiveerd, in ieder geval in zijn woorden. Naarmate het traject vorderde, bleef hij echter vastzitten in de overtuiging “het toch niet te kunnen”. Als de coach hem attent maakte op deze negatieve overtuiging en het effect daarvan, reageerde hij steeds geïrriteerd. Hij leek niet in staat of bereid om zijn verantwoordelijkheid te nemen en met deze overtuiging aan de slag te gaan. Sterker nog, hij verweet de coach als zij hierop terug kwam dat het niet klopte, dat hij dat nooit gezegd had. Dit kan getuigen van een vorm van projectie en een gebrek aan zelfinzicht én empathisch vermogen. Het resultaat van de vooruitgang die werd geboekt tijdens het traject eigende hij volledig aan zichzelf toe en op het einde zei hij dat de coach helemaal niets had betekend en nauwelijks iets had gedaan. Ogenschijnlijk terloops tijdens het traject noemde hij een strafblad te hebben en de reden waarom, namelijk een ernstige bedreiging.
Met het uiteindelijke eindverslag voor de opdrachtgever was deze cliënt het uiteraard niet eens en zijn toon werd dreigender, wat ervoor zorgde dat de coach zich onveilig ging voelen. Om die reden werd deze cliënt overgedragen aan een collega die zou zorgen voor een zo veilig mogelijke afwikkeling.

De impact

De impact die het gedrag van deze cliënt had op de coach is dat zij zich ging afvragen wat ze verkeerd had gedaan, wat ze anders had kunnen doen om deze cliënt vorderingen te laten maken met zijn overtuiging. Niet begrijpen waarom deze cliënt zich zo gedroeg, waarom hij niet de verantwoordelijkheid nam om dingen aan zichzelf te veranderen, waarom hij vol overtuiging loog en haar beschuldigde en waarom zijn toon steeds dreigender werd. Het is als een haakje dat aan haar bleef hangen en ervoor zorgde dat ze erover na bleef denken.

Loslaten

Nu weet ze dat ze het los mag laten, dat zijn gedrag niets met haar te maken heeft en dat ze voortaan mag vertrouwen op haar onderbuikgevoelens en in een eerder stadium dit soort cliënten mag afhouden.

Herken je deze dynamiek, of twijfel je of je er wel of niet mee te maken hebt? Het kan helpen er met iemand over te praten, zodat je begrijpt wat er speelt en hoe je ermee om kunt gaan en het zo veilig mogelijk houdt voor jezelf.

Als schuldgevoel je verteert

Als het onrecht dat je wordt aangedaan

je verteert

en het onveilig is om je uit te spreken

voor jezelf of een naaste…

schrijf het dan van je af

zonder het te versturen

Als boosheid je verteert

uit het dan

op een verantwoorde manier

zodat je jezelf ervan bevrijdt

zonder een ander of jezelf

te beschadigen

Als schuldgevoel je verteert

weet dan dat dit jou niet helpt

maar ook niet een ander

Jouw proces mag er zijn,

en dat van de ander

Als jij je verantwoordelijk voelt voor een ander, of

als je verantwoordelijk wordt gehouden

door een ander

voor wat niet van jou is,

voor waar een ander niet naar kan kijken,

niet wil doorvoelen,

voor wat een ander niet kan beoordelen,

waarvoor jouw mening niet telt,

troost jezelf dan met de gedachte dat jij

niet verantwoordelijk bént

voor het proces van die ander,

voor het onbewust zijn van die ander,

voor het gebrek aan inzicht van een ander

Als anderen twijfelen aan jouw intenties,

aan jouw inzet,

aan jou,

vertrouw dan maar op jezelf,

kijk maar eerlijk naar jezelf,

en weet voor jezelf hoe het zit

en dat het oke is,

jij bent er voor jezelf

Wees dan lief voor jezelf

Als je een gesprek of zitting hebt

waarin iemand

alles wat jij zegt in twijfel trekt,

zijn/haar gedrag op jou projecteert

aan professionals uitlegt

slachtoffer te zijn van jou,

zelfs ‘aantoont’ hoe slecht jij bent,

wat jouw werkelijke intenties zijn,

terwijl het andersom is

jou beschuldigt,

verwijt,

ter verantwoording roept,

maar zelf niet aanspreekbaar is,

of verantwoording neemt

en de schijn wekt dat wel te doen

de focus op jou houdt,

op wat jij zou moeten doen

om de dingen te veranderen,

niet kijkt naar zijn/haar eigen aandeel

geen verantwoording neemt om

samen afspraken te maken

zich aan afspraken te houden

pretendeert de strijd moe te zijn,

dat jij die gaande houdt

als de professional jou aanspreekt

op jouw (door de ander) geschetste gedrag

jou om uitleg vraagt,

terwijl er

geen onderzoek plaatsvindt

naar de destructieve dynamiek uit jullie

relatie, nu en in het verleden

geen onderzoek naar eventuele persoonlijkheidsproblematiek

geen onderzoek naar de impact op andere naasten,

of hoe kinderen, familie of vrienden worden ingezet

om jou te diskwalificeren

als het tonen van jouw verdriet, angst, wanhoop en machteloosheid

tegen jou werkt

wordt gezien als zwakte,

als teken dat je labiel bent,

i.p.v. als gevolg van de terreur waar je al zo lang mee dealt

als jij dan blokkeert,

als je je moet verantwoorden

voor onwaarheden

als je het liefst wilt verdwijnen,

wegvluchten, of juist wilt vechten,

omdat er geen waarde wordt gehecht

aan hoe jij de dingen ervaart

als je vanuit je emotie reageert,

omdat de werkelijke problematiek

niet gezien, erkend en begrepen wordt

als je aan jezelf twijfelt,

je onder druk gezet voelt,

als je niet gehoord wordt,

je moet verdedigen

Wees dan lief voor jezelf

Er is maar één visie, zijn visie!

Hij heeft maar één visie

zijn visie

Hij bepaalt hoe de dingen moeten gaan

hoe het hem het beste uitkomt

en lacht jouw verzoeken en redenen weg

Hij neemt geen verantwoordelijk

en is niet aanspreekbaar op zijn gedrag

Hij toont geen empathie en raakt geïrriteerd

als jij je kwetsbaar opstelt

Hij eist dat jij iets oppakt

om jouw aanpak en het resultaat af te branden

Hij beoordeelt jou

om zijn eigen ‘tekortkomingen’ te verbloemen

Hij kan geen rekening houden met een ander

en draait het om,

verwijt een ander verwachtingen te hebben

en geen rekening met hem te houden

Hij wil de controle houden – zonder overleg –

en draait het om

verwijt jou alles te willen bepalen

als je je eigen plan trekt omdat overleg niet mogelijk is

Het gaat hem niet om de inhoud of iemands welzijn,

hij eist erkenning voor zijn ‘rol’ en ‘deskundigheid’

Een overleg is voor hem een podium

om jou te beschuldigen en te verwijten

Hij roept jou ter verantwoording

voor zijn leugens en verdraaiingen

Hij gebruikt licht ontvlambare instabiele mensen

om de druk op jou op te voeren

en hem in zijn grootsheid te bevestigen

Hij pretendeert lasten met liefde te dragen

maar gebruikt het om zijn ‘rol’ en ‘goede bedoelingen’ te profileren

en de controle te houden

Het boeit hem niet wat een ander van hem denkt

zolang diegene maar doet wat hij wil

Waar in deze blog hij staat kan ook zij gelezen worden.

Bij het schrijven van deze blog werd ik geïnspireerd door de dynamiek van destructieve familierelaties.

Toestemming voor behandelplan

“Zou je willen meedenken met het aanpassen van het behandelplan voor mijn dochter?”

Deze vraag kreeg ik van een vrouw voor wiens dochter eindelijk professionele hulp op gang komt voor o.a. traumaverwerking. In eerste instantie waren er gesprekken geweest met de ouders en de kinderen via een Jeugdzorg-instantie, de focus lag daar vooral op contactherstel van de kinderen met de destructieve ouder, i.p.v. op haar herstel. Echter, de jarenlange destructieve relatie tussen haar ouders én hun complexe scheiding hebben veel gevraagd van het pubermeisje, heel veel. De gevolgen voor haar uiten zich o.a. in het op zich nemen van een zorgrol voor haar broer (aanleiding: zij was getuige geweest van zijn fysieke mishandeling door hun vader), zichzelf op allerlei manieren wegcijferen, maar ook in schrikachtigheid, angst, slechte concentratie en een beschadigd zelfbeeld. Ze gunt zichzelf nauwelijks rust. Met haar vader wil ze (tijdelijk) geen contact, ze wil eerst aan zichzelf werken en de vele nare herinneringen kunnen verwerken.

Om ervoor te zorgen dat vader ook toestemming zou geven voor het behandelplan dat de psycholoog voor het meisje had opgesteld, was het belangrijk dat de inhoud zorgvuldig werd geformuleerd. Letterlijke uitspraken van dochter of moeder over de ervaringen met vader opnemen is dan bijvoorbeeld niet handig. Door in de plaats daarvan te schrijven dat ouders een destructieve relatie hadden, wordt vermeden dat met de vinger naar vader wordt gewezen. Het opnemen van een extra alinea waarin wordt gewaarborgd dat wat met haar ouders wordt gedeeld alleen gebeurt in overleg met – en met toestemming van – haar, is belangrijk voor het gevoel van veiligheid en vertrouwen. De basis voor een hersteltraject.

Blij dat ik een steentje heb kunnen bijdragen, zodat ze kan starten. Ik wens dit moedige meisje alle goeds toe!