Coaching bij complexe scheiding en/of ouderverstoting

Als je in een complexe scheiding zit, te maken hebt met ouderverstoting of ten onrechte hiervan wordt beschuldigd, bevind je je in een zenuwslopende en energievretende situatie, die helaas vaak jarenlang duurt. Naast de zaken die bij een ‘gewone’ scheiding komen kijken als huisvesting, financiën, procedure bij de rechtbank, afspraken maken met elkaar over de kinderen, kan hier zoveel meer spelen. De ‘coercive control’ of: dwingende controle (leugens, verwijten, beschuldigingen, manipulatie, gaslighting, vernederingen, machtsspelletjes) gaat door over de rug van de kinderen, in de rechtbank en via mediation en hulpverleningstrajecten van Jeugdzorg en Jeugdbescherming. Ook kun je te maken hebben met stalking, diefstal, vernieling en bedreiging. Aan je eigen herstel werken, daar kom je simpelweg (nog) niet aan toe. Het is meer de kunst, hoe je hiermee omgaat en hoe je je staande houdt. Coaching bij complexe scheiding en/of ouderverstoting helpt.

Je zit in een overlevingsmodus en hoopt rust te kunnen vinden door dingen te regelen en fixen, je op je kinderen te focussen. Daarbij vergeet je simpelweg voor jezelf te zorgen, terwijl dat juist zo belangrijk is. Door momentjes in te bouwen om even uit je hoofd te gaan creëer je rust, waardoor je er beter voor je kinderen kunt zijn en misschien anders naar dingen kunt kijken, inzichten krijgt. Daarnaast vergroot je hiermee je veerkracht, en dat heb je hard nodig om overeind te blijven!

Ervaringsdeskundige complexe, destructieve relaties

Vanuit mijn eigen ervaringsdeskundigheid en het werken met slachtoffers, weet ik dat het mogelijk is om ook in deze complexe situaties de regie terug te krijgen en je veerkracht te vergroten.

Daarnaast verdiep ik mij in hechtingsproblematiek en ben ik momenteel in opleiding tot gehechtheidsspecialist volgens de Loekemeijer Methode. Vanuit deze visie kijk ik bij ouderverstoting niet alleen naar gedrag en conflict, maar ook naar onderliggende hechtingsdynamieken.

Waar ouderverstoting speelt, kan in feite sprake zijn van hechtingsproblematiek en eenkennigheid. Wanneer bij een scheiding de eerste gehechtheidspersoon zijn of haar partner verlaat, terwijl de ander eenkennig is en hechtingsdrang ervaart, kan er een proces van onthechting ontstaan. Hierbij hoeft niet altijd sprake te zijn van emotionele verbondenheid; vaak gaat het om de behoefte dat de ander voorziet in praktische, emotionele of psychologische behoeften.

Onthechting tussen partners kan echter ook al tijdens de relatie plaatsvinden. De hechtingsdrang kan zich dan geleidelijk verplaatsen naar één of meerdere kinderen. De ouder met hechtingsdrang in ontwikkelingsfase 3 kan dan eenkennig worden richting het kind en — vaak onbewust — verwachten dat het kind gaat voorzien in zijn of haar behoeften. Dit kan leiden tot ongezonde afhankelijkheidsdynamieken en loyaliteitsconflicten bij kinderen.

Om de Loekemeijer Methode in te zetten, is intrinsieke motivatie en zelfreflectie nodig van alle deelnemers. Daarom wordt voorafgaand aan een begeleidingstraject zorgvuldig onderzocht of deze basis aanwezig is en welke vorm van begeleiding passend is.

Zit je in een complexe scheiding en/of heb je te maken met een narcistische (ex-)partner of ouderverstoting? Heb je het gevoel alles fout te doen, geen goede keuzes te maken en niet meer te weten wat je moet doen? En voel je je leeg, uitgeput en altijd ‘aan’ staan? Ik weet wat je doormaakt. Wil je in je kracht komen en je veerkracht vergroten? Ik kan je liefdevol en constructief begeleiden in dit proces, zodat jij weer in je kracht komt te staan.

Gevolgen complexe scheiding

Eén van de gevolgen van een verbroken destructieve relatie – waarbij één of beide ouders gestagneerd zijn – is dat de ex-partners belanden in een complexe scheiding – ook wel: conflictscheiding of vechtscheiding genoemd. Enkele kenmerken van een complexe scheiding zijn:

• eenzijdig ex-partnergeweld
• het contact tussen deze ouders is ernstig verstoord of verbroken
• mediation biedt geen uitkomst en werkt hertraumatiserend
• de intieme terreur gaat door via de rechtbank, financieel, (social) media en via kinderen/familie/vrienden
• stalking (fysiek of via app/mail)
• inzetten van dreigementen en fysiek geweld

Kenmerken als er kinderen betrokken zijn:

• ouders komen niet tot afspraken over de kinderen
• mediation en andere ouderbemiddelingstrajecten bieden geen uitkomst en werken hertraumatiserend
• parentificatie
• ouderverstoting
• valse beschuldiging van ouderverstoting

Betrokken professionals (h)erkennen het vaak verborgen geweldspatroon nog nauwelijks en gaan daardoor vaak – ten onrechte – uit van de goede bedoelingen van beide ouders en van “Waar twee kijven, hebben twee schuld”.

Wanneer er sprake is van eenzijdig ex-partnergeweld of diepgewortelde hechtingsproblematiek kan deze benadering schadelijk zijn en het patroon juist in stand houden. Om samen tot oplossingen te komen in het belang van het kind zijn twee ouders nodig die intrinsiek gemotiveerd zijn tot zelfreflectie en verandering.

Ouderverstoting

Ouderverstoting is een vorm van emotionele kindermishandeling waarbij een kind één of beide ouders afwijst, vaak onder invloed van de andere ouder, een stiefouder of een ander familielid. Het kind raakt hierdoor in een ernstig loyaliteitsconflict.

Vanuit hechtingsperspectief kan ouderverstoting samenhangen met eenkennigheid en verstoorde hechtingsdynamieken. Een kind kan uit loyaliteit, angst of emotionele afhankelijkheid één ouder afwijzen — en daarmee ook een deel van zichzelf.

Dit proces begint vaak al vóórdat de relatie daadwerkelijk wordt beëindigd.

Enkele kenmerken ouderverstoting:

• psychische en/of fysieke mishandeling van een ouder door de andere ouder in bijzijn van de kinderen
• diskwalificeren, vernederen, uitlachen, buitensluiten en zwartmaken van de andere ouder
• ondermijnen van het ouderlijk gezag

Het leidt tot een loyaliteitsconflict bij de kinderen. Uit loyaliteit/angst wijst het kind een ouder af, en daarmee een deel van zichzelf.

Ouders die met ouderverstoting te maken hebben, ervaren dit als enorm zwaar. Ze gaan door een rouwproces voor hun kind dat weliswaar leeft maar uit hun leven is gebannen. Zelfs als er – al dan niet – regelmatig contact is tussen de verstoten ouder en het kind kan er sprake zijn van afwijzing van deze ouder. Deze ouder mag zich bijvoorbeeld niet met de opvoeding ‘bemoeien’, wordt informatie over het kind onthouden, etc.

Uitdagingen en doelen waarbij ik je kan ondersteunen

• Zelfzorg
• Hoe te communiceren met je ex-partner
• Leren omgaan met ingewikkeld gedrag van je kind
• Hoe je er kunt zijn voor je kind
• Hoe om te gaan met betrokken professionals
• Leren omgaan met triggers en doorbreken van niet helpend gedrag
• Meer zelfregie en veerkracht ervaren
• Balanceren/reguleren van emoties
• Omgaan met angst en dwang
• Vergroten van belastbaarheid en zelfredzaamheid
• Voorbereiden van lastige gesprekken (bijvoorbeeld met ex-partner, betrokken hulpverleners, mediation, zitting rechtbank)
• Onderzoeken of begeleiding volgens de Loekemeijer Methode passend is