Berichten

“Ik wil niet met jou mee naar huis”

Een blog over een kind in de knel bij complexe scheiding en OTS

Probleem en hulpvraag van een moeder

“Ik wil niet met jou mee naar huis”, zegt hij tegen zijn moeder. Hij geeft zijn papa een knuffel en houdt zich vast aan het been van de nieuwe vriendin van vader. Vader staat op de achtergrond en houdt zich vooral bezig met zijn kindje uit zijn nieuwe relatie. Moeder wil graag weten hoe ze moet reageren als haar zoontje (4) bij de overdracht van vader naar haar niet mee wil. Ze geeft aan al 5 psychologen te hebben benaderd, maar deze geven aan er niets mee te kunnen en verwijzen haar naar Veilig Thuis.

Wat speelt er nog meer?

Zoon vertelt zijn moeder dat papa hem slaat en dat hij moeilijk bij hem slaapt “door zijn energie die ik voel”. Zijn slaaptekort haalt hij in bij moeder. Als vader zoon ophaalt uit school om naar hem te gaan zegt hij over de kleding die zijn moeder hem die ochtend aan had gedaan, dat hij lelijke kleding aan heeft, en tegen zijn zoon zegt hij dat hij lelijk is.

Verwijten

Moeder ontvangt vooral verwijtende mails van vader. Wat opvalt is, dat hij in deze e-mails dingen uit zijn verband trekt en met zijn verwijten eigenlijk zijn eigen gedrag beschrijft. Als moeder de verwijtende mails benoemt in een gesprek met vader en de voogd, zegt de voogd haar dat zij de verwijten van vader positief moet zien, omdat vader aangeeft wat zijn zoon met hem bespreekt of wat hij ziet bij zijn zoon.
Moeder wordt hier door beiden monddood gemaakt, want ze kan niets met de (verdraaide en geprojecteerde) verwijten die vader haar doet en waarvoor ze zich moet verantwoorden. Aangeven dat vader met zijn verwijten eigenlijk zijn eigen gedrag beschrijft (en projecteert op moeder) zal ongeloofwaardig overkomen. Moeder kan niet anders dan benoemen dat zij zich niet in de verwijten herkent.
Het blijven benoemen van moeder dat vader haar steeds verwijtende mails stuurt, zou kunnen overkomen als verwijt naar vader en het ontlopen van haar verantwoordelijkheid.

OTS

De OTS zou binnenkort eindigen, maar vader stuurt aan op verlenging vanwege zijn zorgen over zijn zoon en zijn moeder, de voogd gaat hierin mee want moeder “pakt de verwijten van vader niet goed op”. Hiermee krijgt vader een podium om verder te gaan met het onder druk zetten van zijn zoon om de problemen bij zoon als gevolg daarvan bij moeder te blijven leggen, het bestoken van moeder met onterechte verwijten én te blijven onderhandelen over de in de beschikking vastgelegde afspraken.

Dynamiek

Onder het mom van bezorgdheid over zijn zoon houdt – in dit geval – vader de focus op moeder, terwijl het om hun zoon zou moeten gaan.

Het blijkt in de praktijk heel lastig voor betrokken hulpverleners om de dynamiek hierachter te zien.

Wat opvalt is dat vader niet écht aanspreekbaar is op zijn gedrag én op zijn verantwoordelijkheid om als ouders samen te werken in belang van hun zoon. Daarnaast benoemt hij wel zijn zorgen over zijn zoon maar uit zijn gedrag blijkt niet dat hij handelt in zijn belang.

Voor ouders die zich in deze situatie bevinden is het in de eerste plaats belangrijk zich gehoord te voelen, (h)erkenning! Daarnaast: praktische tips over het leren omgaan met de ingewikkelde situatie, het toepassen van versterkende interventies en hoe zo goed mogelijk voor zichzelf te kunnen blijven zorgen. Zelfcompassie is heel belangrijk, want ze doen het in de ogen van de destructieve ex-partner en betrokken hulpverleners zelden goed en stuiten vaak op onbegrip vanuit hun naaste omgeving ‘want waar twee vechten hebben twee schuld’ en ‘hij/zij bedoelt het vast niet zo’.

In deze blog wordt het destructieve gedrag van vader benoemd. Er zijn echter ook moeders die zich hieraan schuldig maken.

“Overdrachtsproblemen” kunnen heel verschillend verlopen. Je kunt niet ongenuanceerd conclusies verbinden aan een kind dat niet van de ene ouder naar de andere wil. Dit kan zowel ontstaan uit een loyaliteitsconflict gevoed door een destructieve ouder als door een terecht gevoel van onveiligheid van het kind om naar zijn destructieve ouder te gaan. Ook speelt mee hoe veilig en krachtig de ‘gezonde’ ouder zich voelt bij de overdracht. Kinderen pikken alles op.

Wat kun jij doen voor je kind?

bij complexe scheiding of (valse beschuldiging van) ouderverstoting

  • Help je kind zich weerbaar te maken
  • Vertrouw op je kind
  • Zorg goed voor jezelf
  • Vergroot je veerkracht

Help je kind zich weerbaar te maken

Om te beginnen, pak je ouderrol en begrens wat het kind wel of niet aangaat. Een destructieve ouder zal zijn/haar kind belasten met alle ‘ins’ en ‘outs’ tussen jullie en het kind zelfs als ‘sparring partner’ gebruiken. Jij kunt voor je kind ruimte creëren om kind te zijn. Als het zich laat beïnvloeden door de andere ouder over jullie strijd en jou ter verantwoording roept, neem dan op een liefdevolle en duidelijke manier stelling door te benoemen dat dit iets is tussen jullie en dat je kind zich daarover geen zorgen hoeft te maken.

Je kind kan de neiging hebben jou te beschermen en zich daarom niet of moeilijk uiten over wat het meemaakt of bezighoudt. Het mag ervaren dat het de vrijheid heeft te kunnen praten. Leer je eigen reactie uit te stellen. Je kunt later je vriend(in) of wie dan ook bellen om te uiten wat het met jou heeft gedaan.

Als je kind met verhalen komt over het gedrag van de destructieve ouder, dan kun je bevestigen dat die ouder inderdaad ook die kant heeft. Niets meer en niets minder, geen kwaadspreken, wel je kind hiermee het gevoel geven dat het op zijn/haar waarneming kan vertrouwen en dat je het serieus neemt.

Afhankelijk van de leeftijd van het kind kan psycho-educatie helpen. Hiermee wordt aan het kind uit- gelegd waarom de destructieve ouder zich op die manier gedraagt, dat het bij zijn/haar ziektebeeld hoort en wat dit gedrag met het kind kan doen. Vraag daarbij regelmatig of het kind dit herkent. En laat het kind vooral zelf dingen benoemen, en vraag wat het daar zelf van vindt. Het kind krijgt daarmee het gevoel te worden gehoord én het wordt ont-schuldigd.

Vaak is erkennen dat een situatie lastig is, al genoeg, zonder te willen fixen.

Vertrouw op je kind

Dit kan een lastige zijn. Om te vertrouwen op je kind en het proces waar het in zit, zul jij bij jezelf naar binnen moeten gaan om te onderzoeken wat jij daarvoor nodig hebt.

Wat zit jou hierbij in de weg? Het kan zijn dat je je kind wilt beschermen tegen pijn en onveilige situaties, of dat je het pijnlijk vindt om te zien hoe zwaar je kind het heeft, dat je je zorgen maakt over zijn/haar ontwikkeling. Je kunt je afgewezen voelen door je kind. Maar het kan ook zijn dat je je schuldig voelt tegenover je kind, dat je je bang voelt om je kind kwijt te raken of voorgoed kwijt te zijn. Je eigen triggers kunnen in de weg zitten. Te zien hoe je kind wordt behandeld of hoe het zich gedraagt als gevolg van, kan een grote impact op jouw gedachten, gevoelens en lijf hebben.

Belangrijk: wees nieuwsgierig hoe je kind ermee omgaat! Zo leer je het coping mechanisme van je kind kennen en herkennen.

Het is voor kinderen een leerproces hoe met een destructieve ouder/persoon om te gaan. Ze zijn in staat om te ontdekken hoe een gezond persoon op hen reageert, en hoe een destructief persoon reageert. En ze ontdekken gaandeweg zelf een manier hoe daarmee om te gaan. Als ze bij jou komen met een probleem kun je door de vraag “Wat denk je zelf dat kan helpen?” het kind helpen het antwoord in zichzelf te vinden. Bijvoorbeeld door juist niet tegen de destructieve ouder in te gaan om agressie te voorkomen. Dit kan een trigger voor de gezonde ouder zijn als je wilt dat je kind zich niet laat onderdrukken (net als jij werd onderdrukt), maar je weet zelf ook dat niets tegen deze terreur is opgewassen, dus het is alleen maar slim van je kind om zichzelf op deze manier te (willen) beschermen. Leer/stimuleer je kind zijn/haar strijd te kiezen.

Hoe kun je uiteindelijk meer loslaten en vertrouwen? Wat heb je daarvoor nodig?

Zorg goed voor jezelf en vergroot je veerkracht

Als je in een complexe scheiding zit, te maken hebt met ouderverstoting of ten onrechte hiervan wordt beschuldigd, bevind je je in een zenuwslopende energievretende situatie, die helaas vaak jarenlang duurt. Naast de zaken die bij een ‘gewone’ scheiding komen kijken als huisvesting, financiën, procedure bij de rechtbank, afspraken maken met elkaar over de kinderen, kan hier zoveel meer spelen: de ‘coercive control’ (leugens, verwijten, beschuldigingen, manipulatie, gaslighting, vernederingen, machtsspelletjes) gaat door over de rug van en via de kinderen, in de rechtbank en via hertraumatiserende mediation- en hulpverleningstrajecten als Jeugdzorg en Jeugdbescherming. Ook kun je te maken hebben met stalking, diefstal, vernieling en bedreiging. Aan je eigen herstel werken kom je simpelweg (nog) niet toe. Het is meer, hoe leer je hiermee omgaan? Of hoe leer je je staande houden?

Je zit in een overlevingsmodus en hoopt rust te kunnen vinden door dingen te regelen en fixen, je op je kinderen te focussen. Daarbij vergeet je makkelijk voor jezelf te zorgen, terwijl dat juist zo belangrijk is. Door momentjes in te bouwen om even uit je hoofd te gaan creëer je rust, waardoor je er beter voor je kinderen kunt zijn en misschien anders naar dingen kunt kijken, inzichten krijgt. Daarnaast vergroot je hiermee je veerkracht, en dat heb je hard nodig om overeind te blijven!

Is dit herkenbaar voor je? En wil je graag tools die jou (en je kind) hierbij helpen? Neem gerust contact met mij op voor meer info of een vrijblijvend gesprek. https://ilsehealing.nl/